TAN Afdeling Zuid  

Tuimelaars slijpen

Technische sleuteldag 1 juni 2013 bij Chris Hahn

 Afgelopen 1 juni was het dan weer zo ver. Het was al weer het 4e technische club evenement van het jaar. Chris Hahn had zijn werkplaats ter beschikking gesteld om weer eens een nieuw onderwerp aan bod te laten komen. Na ontvangst van, koffie en een overheerlijke appelgebak, in het midden Limburgse Thorn (Thoear) zijn we aan de slag gegaan met het slijpen van de tuimelaars.

Veel tractionisten onder ons hebben het wellicht niet zo in de gaten maar het blijkt in de praktijk vaak nogal eens lastig te zijn de kleppen goed te kunnen stellen. Ik zelf liep er al een paar jaar tegenaan dat, als ik de kleppen gesteld had, binnen no time deze weer ontregeld leken te zijn. Dit alles heeft er mee te maken dat de tuimelaars de ene keer net een ander raak moment heeft dan een andere keer. D.w.z. de tuimelaars zitten op een horizontale as waar ze met een veer op de juiste positie gehouden worden. Bij nadere inspectie blijkt er op de tuimelaar zelf, door de loop van de jaren, een braam te zijn ontstaan. Deze braam vermoeilijkt het afstellen en kan bij een eventuele verschuiving leiden tot een onjuiste afstelling van de klepspeling. Dit kan tot gevolg hebben dat er een onjuiste ontbranding ontstaat met als gevolg, een vuile bougie en daardoor minder makkelijk starten, of zelfs het verbranden van een klep tot gevolg.

Chris heeft in samenwerking met Jac Jamar een oude cilinderkop met tuimelaaras ter beschikking gesteld en op een kolomboormachine vastgezet. De tuimelaar werd nu, op de kop, over de as geschoven en in de kop van de boormachine was een klein slijpsteentje gemonteerd waarmee nu op een hele makkelijke manier de braam weggeslepen kon worden. Onder toeziend oog van de sleutelcommissie werden de bramen vakkundig verwijderd. Even ontstond er een discussie of de tuimelaar meer rond geslepen moest worden, de oude hadden het immers ook niet… Met een helder oog kon gechecked worden of de ronding voldoende was voor het soepel indrukken van de klep (deze komt 6mm naar beneden).

Tijdens de onderbreking van een heerlijke lunch, met verse asperges soep, heeft Huib ons demonstreerde hoe een klepzitting onder een hoek wordt geslepen. Deze dag zijn uiteindelijk twee volledige assen gedemonteerd en gemonteerd (let op de vele verschillende onderdelen op de as, en de volgorde daarvan). Helaas was de cilinderkop inmiddels losgehaald van de kolomboormachine waardoor het slijpen van de tuimelaars van de derde as voortijdig werd gestaakt.

Thuis aangekomen de as gemonteerd, kleppen gesteld met de 9-1 regel, starten en rijden maar. Natuurlijk ook even het water weer op niveau gebracht.

Technische gegevens:

  • Aanhaalmoment tuimelaar as steun 10nm/ (1 kg);
  • Inlaatklep 0,15mm
  • Uitlaatklep 0,2 mm

TIP: eerst het koelwater aflaten voordat de as van de kop gescheiden wordt!

Gaston Delvaux